Analyse D66OMMEN
De Drieslag 2003-2011, het rapport van raadsonderzoekscommissie 155a:
“De Drieslag… over euforie, vertrouwen en bestuur”

Euforie
In de periode waarin de Drieslag is ontstaan zat Ommen op slot, want het industrieterrein zat ingesloten en mocht van de Provincie niet naar de locatie waar Ommen dit had bedacht richting het Ommerkanaal.
De oplossing werd de Drieslag. Een oplossing waar overigens lang niet iedereen in Ommen enthousiast van werd. Die euforie waar in het rapport over gesproken wordt, was vooral de euforie vanuit het toenmalig college. Ommen lag al jaren stil waar andere gemeenten zich ontwikkelden. Ommen was een rijke gemeente, er moest wat gebeuren, één plus één werd Drieslag.
In Ommen waren de inwoners in die tijd niet erg te spreken over de gemeente. De sfeer in het gemeentehuis was slecht, de verhouding tussen ambtenaren onderling was ook niet geweldig. Het college speelde (in de nog monistische tijd) duidelijk de “baas” over de gemeenteraad, die zich vooral niet te veel leek te mogen bemoeien met het college. Kortom de verhoudingen in nagenoeg alle geledingen waren slecht en er heerste een verdeel-en-heers -cultuur op het gemeentehuis.
Het plan De Drieslag werd gelanceerd.
De RABObank vond het een te risicovol project en trok zich terug, maar in de Bank Nederlandse Gemeenten had het college een partner gevonden die deskundigheid en projectontwikkeling in huis had. De ideale partner, zo leek het.
Wat men in die tijd van een bank verwachtte was een eerlijk en oprecht advies en duidelijk voorgerekend hoe het toekomstige financiële plaatje eruit zou zien. Veel Nederlanders werden in die tijd beleggers en de gemeente Ommen werd partner in projectontwikkeling.
De euforie van het college betrof voornamelijk de goede ‘deal’ die het had gesloten met de BNG. Een citaat uit de notulen van de raadsvergadering van 24 april 2003: “Hier is een dochtermaatschappij van de BNG die 80% van het risico neemt, ik denk dat zich dat in geen gemeente heeft voorgedaan, en daar moeten wij zuinig op zijn. Voor de rest krijgt u de cijfers, die OPP vindt, dat wij u die moeten verstrekken.”
Dit citaat geeft heel duidelijk de verhouding weer tussen college en raad in die tijd en de positie die OPP had. Naar de gemeenteraad toe werd de Drieslag buiten de deur gezet. De gemeenteraad had er geen invloed op en zou periodiek worden geïnformeerd.
De verdeeldheid bij de stemming in de raad over de Drieslag was een logisch gevolg. En om het in het juiste historisch perspectief te plaatsen; de tegenstemmers waren 2 van het CDA (dhr. Schuurhuis en dhr. Smelt), 2 van de VVD (mevr. Buter en mevr. Lagas) en de voltallige fractie van D66 (mevr. Stegeman en dhr. Kersbergen).

Vertrouwen
Begin 2010 krijgt de raad pas de daadwerkelijke cijfers te horen. Ruim 10 miljoen hogere kosten voor grondverwerving op het haventerrein en 6,5 miljoen overschrijding op het sportpark.
De Drieslag is dan al niet meer te redden, dat had in het uiterste geval nog gekund in 2005, nog voordat er daadwerkelijk tot uitvoering werd overgegaan.
In september 2004 is de OMD (Ontwikkelings Maatschappij de Drieslag) opgericht. In maart 2005 kwam deze al met de taxaties van Hoogstate welke inhielden dat de verwervingsstrategie van het Havengebied zo’n 10 miljoen duurder zou uitvallen.
Op dat moment had er ingegrepen moeten worden, en had er overleg moeten plaatsvinden tussen alle belanghebbende partijen. In augustus 2005 wordt in de geactualiseerde grex slechts 20% van de kostenstijging verwerkt. Vanaf dat moment is er geen goed beeld meer gegeven over hoe de zaken er voor staan en wat de risico’s zijn. De gemeente gaat uit van 20% risico, de raad gaat er vanuit dat het buiten de deur is geplaatst, de OMD ontwikkelt er lustig op los. De kosten worden niet goed beheerst, de geconstateerde overschrijdingen worden opgevangen in slag Twee, door verhoging van de uitgifte prijzen. Ondertussen is iedereen bij de gemeente Ommen er nog steeds van overtuigd dat de 80/20 regeling op zowel inbreng als verlies van toepassing is. De BNG middels OPP als deskundige partner laat het allemaal gebeuren, en verdient zelfs aan de Drieslag o.a. door hypotheekverstrekking.

Bestuur
Het rapport lezende kunnen we constateren dat de eerste vertegenwoordigers van de gemeente zich niet bepaald van hun beste kant hebben laten zien. Voor hun opvolgers werd het moeilijk tot zelfs onmogelijk om inzicht te krijgen of om het dossier te doorgronden.
Voor opvolging in commissariaat en vennootschap was er geen dossier of overdracht van kennis, de hogere verwervingskosten zijn niet in de grex verwerkt, maar er was wel een accountantsverklaring op de jaarcijfers. Er was euforie en alles komt goed bij de tweede slag.

Des te kwalijker is daarom de rol die de BNG met haar dochteronderneming OPP heeft gespeeld. De OPP zou de rots in de branding zijn, OPP was immers de deskundige partij die Ommen door deze ontwikkeling heen zou loodsen. OPP was de partij waar de Gemeente haar vertrouwen in had gesteld.
De BNG stond erbij en keek ernaar. De OPP (dochteronderneming van de BNG) heeft de haalbaarheidsstudie uitgevoerd die ten grondslag ligt aan de Drieslag. Die haalbaarheidsstudie bleek al snel onvoldoende, maar er werd niet bijgestuurd. De BNG hanteert een andere uitleg aan de SOK dan de gemeente maar wees de gemeente daar niet op, en liet het allemaal gebeuren. De OMD die onder toezicht staat van de BNG, handelde niet volgens de SOK.
Inmiddels weten we dat dit project voor de BNG het eerste project te was van deze omvang, de zogenaamde ervaring en deskundigheid was er dus helemaal niet.

Wordt vervolgd!